کاربر گرامی! شما به دلیل داشتن دسترسی مورد نیاز می توانید این خبر را ویرایش نمایید.

ویرایش
برق
1400/10/15 11:38
سلسله گزارش‌های پاون در خصوص آئین‌نامه تعرفه برق (3)؛

محاسبه قبوض برق مشترکان بر اساس "عدالت"

دولت در آئین‌نامه خود در خصوص تعیین نحوه محاسبه تعرفه برق مصرفی مشترکان، نقش عدالت را در محاسبه قبوض برق مشترکان را پر رنگ کرده و درصدد است تا مشترکان بتوانند به طبع آن مصارف خود را کنترل و به‌عنوان مشترک کم‌مصرف شناخته شوند.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو (پاون)، پنجم دی‌ماه اعضای دولت به ریاست آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور با استناد به قانون هدفمند کردن یارانه‌ها و اجرای حکم مندرج در بند (ی) تبصره (۸) قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور، نحوه محاسبه تعرفه برق مصرفی مشترکان را تعیین و اجازه اجرای آن از اول بهمن صادر کرده است.
مصوبه نحوه محاسبه تعرفه برق مصرفی با هدف اصلاح روند مصرف برق در کشور، بازدارندگی مشترکان پرمصرف و جلوگیری از هدررفت انرژی به تصویب رسیده است، اما دلیل ورود دولت به این بخش چیست؟
علی‌رغم اجرای طرح پلکانی تعرفه برق، گروه‌های پرمصرف کماکان از یارانه انرژی بهرمند بوده و به همین دلیل بر اساس آمارها، مصرف تنها 2 درصد مشترکان پرمصرف کشور، معادل 10 درصد همه افرادی است که در چارچوب الگو برق مصرف می‌کنند.
این وضعیت یعنی قیمت پائین و مصرف بالای برق، سبب غیراقتصادی شدن تولید و سرمایه گذاری در صنعت برق و فشار مضاعف بر شبکه توزیع و خاموشی‌های ناخواسته‌ای شده که گریبانگیر آحاد جامعه است.
بر همین اساس، به منظور ضرورت تغییر رفتار مشترکان برق و به‌خصوص مشترکان پرمصرف، آئین‌نامه‌ای برای محاسبه تعرفه برق به تصویب هیئت وزیران رسیده که طبق آن چنانکه مشترکان برق در چارچوب مجاز و الگوی پیش‌بینی شده مصرف کنند، نباید نگران هزینه و قبوض برق باشند که عموما هم اینگونه بوده و نه تنها متحمل پرداخت هزینه‌های بیشتری نمی‌شوند که در صورت کاهش مصرف و رعایت الگوی مصرف، "پاداش" هم می‌گیرند.
الگوی متعارف مصرف در مناطق عادی هم‌اکنون برای هر خانوار ایرانی 200 کیلووات برای ماه‌های غیر گرم و 300 کیلووات در ماه‌های گرم است. این رقم برای مناطق گرمسیر کشور متفاوت بوده و برای اقلیم‌هایی چون خوزستان و هرمزگان در ماه‌های گرم سال تا 10 برابر یعنی 3000 کیلووات ساعت در ماه افزایش می‌یابد.
طبق بررسی‌های کارشناسان صنعت برق کشور، بیش از 75 درصد مردم هم اکنون در چارچوب الگو، برق مصرف می‌کنند و به هیچ وجه مشمول آئین‌نامه اخیر و افزایش تعرفه برق نمی‌شوند، در این بین چنانچه مصرف خود را رعایت کرده و نسبت به دوره مشابه سال قبل کاهش مصرف داشته باشند، در ماه‌های گرم سال برای هر کیلووات ساعت کاهش، معادل هزینه تامین برق پاداش دریافت می‌کنند. به‌طور مثال با کاهش ۱۰۰ کیلووات ساعت تا حدود ۴۰ هزار تومان پاداش می‌گیرند و در صورت کاهش مصرف در زمان بحرانی پیک و نیاز شبکه برق تا دو برابر یعنی ۸۰ هزار تومان مورد تشویق قرار خواهند گرفت.
علاوه بر آن، مصوبه دولت تصریح کرده است در صورتی که خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی اعم از کمیته امداد امام خمینی (ره) و بهزیستی مصرف خود را به 50 درصد سقف الگو برسانند، از مزیت برق رایگان بهره‌مند خواهند شد.
برای ترسیم عادلانه الگوی مصرف، کشور به لحاظ جغرافیایی و شرایط آب و هوایی به پنج منطقه تقسیم و برای هر منطقه الگویی متفاوت در نظر گرفته شده است، یعنی علاوه بر مناطق عادی که بیش از 80 درصد جمعیت کشور در آن به سر می‌برند، چهار منطقه گرمسیر پیش‌بینی شده که بر اساس شدت گرما به ترتیب مناطق گرمسیری 1 تا 4 نامیده می‌شوند.
بررسی‌های کارشناسان انرژی کشور نشان می‌دهد که اگر به عنوان مثال خانواری از لامپ‌های کم مصرف LED، یخچال، فریزر، تلویزیون رنگی، ماشین لباسشویی، جارو برقی، اطوی برقی، مایکروفر، سشوار و سایر لوازم برقی را به طور منطقی مورد استفاده قرار دهد، مصرف برق خانوار در ماه های غیرگرم مناطق عادی از 200 کیلووات ساعت فراتر نمی‌رود و این مصارف با فعال شدن لوازم خنک کننده در چهار ماه گرم سال بیش از 300 کیلووات ساعت خواهد بود.
این در حالی است که الگوی مصرف مناطق گرمسیر در ماه‌های غیرگرم 200 کیلووات ساعت است و در منطقه گرمسیر 1 یعنی نوار جنوبی کشور الگوی مصرف در ماه‌های گرم سال به 3000 کیلووات ساعت می‌رسد. این الگو برای مناطق گرمسیر 2، 3 و 4 نیز به ترتیب 2000 کیلووات ساعت، 1000 کیلووات ساعت و 400 کیلووات ساعت تعیین شده است.
این در حالی است که معدود مشترکان پرمصرف ناگزیرند هزینه مصرف مازاد بر الگوی خود را به قیمت هزینه تامین برق و به عبارت دیگر قیمت تامین برق بپردازند و البته با صعودی شدن هر چه بیشتر مصرف، هزینه مصرف نیز به صورت پلکانی برای آنها افزایش پیدا خواهد کرد.
اما درباره اینکه مصوبه هیئت وزیران مشمول چه کسانی شده و نحوه اجرای آن چگونه است، باید گفت طبق آئین‌نامه برای مشترکانی که بالاتر از الگو مصرف کنند، تعرفه برق به شکل پلکانی افزایش می‌یابد و البته محاسبات آن با روش‌های پلکانی که در گذشته اعمال می‌شد، متفاوت است.
یعنی اگر مشترکی تا 1.5 برابر الگو برق مصرف کند، مثلا در فصل گرم به جای 200 کیلووات ساعت 300 کیلووات ساعت برق مصرف کند، هزینه برق مصرفی او تا سقف الگو یعنی 200 کیلووات با قیمت یارانه‌ای محاسبه می‌شود، اما بابت هر کیلووات مصرف بیشتر باید 1.5 برابر هزینه تامین برق پرداخت کند. حال اگر این مصرف به 2 برابر برسد، تعرفه مازاد مصرف معادل 2.5 برابر هزینه تامین برق خواهد بود و مصرف مازاد دو برابر نیز 3.5 برابر هزینه تامین برق محاسبه خواهد شد.
در پایان باید به این نکته توجه کرد که هدف از آئین‌نامه هیئت دولت به هیچ وجه کسب درآمد نیست و اهرم‌های تعرفه‌ای، در راستای تغییر رفتار و الگوی مصرف مشترکانی اتخاذ شده که منابع ملی کشور را قدر ندانسته و بی‌محابا این منابع گران‌بها و تجدیدناپذیر را هدر می‌دهند.
  • خبرنگار:امیررضا آزاده
  • منتشر کننده:حمید ثریانی/ سردبیر