کاربر گرامی! شما به دلیل داشتن دسترسی مورد نیاز می توانید این خبر را ویرایش نمایید.

ویرایش
آب
1400/01/02 10:16
یادداشت روز جهانی آب؛

جایگاه ارزش آب در سیاست‌گذاری‌های توسعه منطقه‌ای و آمایش سرزمین

بنفشه زهرایی، مدیرکل دفتر مدیریت مصرف و ارتقای بهره‌وری آب و آبفای وزارت نیرو

دوم فروردین مصادف با روز جهانی آب، فرصتی است برای جلب توجه همه‌ی مردم جهان به حفاظت و ارزش‌گذاری صحیح بر منبعی که مایه حیات همه جانداران روی کره زمین است و قابل تولید هم نیست. سازمان ملل متحد، شعار روز جهانی آب در سال 2021 میلادی را، “ارزش‌گذاری آب” انتخاب نموده است که یادآور اهمیت پرداختن به جنبه‌های متنوع اقتصادی و غیراقتصادی ارزش‌گذاری آب است.
آب به شکل‌های مختلفی توسط انسان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در شرایطی که آب به عنوان کالای نهایی مثلاً برای نوشیدن مورد استفاده قرار می‌‌گیرد، بهایی که یک فرد حاضر است برای یک لیوان آب بپردازد، کاملاً تابع شرایطی است که در آن قرار دارد. مثلاً فردی که در بیابانی مدت‌ها سرگردان بوده و در خطر مرگ ناشی از کم‌آبی قرار دارد، حاضر است ارزشمندترین دارایی‌های خود را برای یک لیوان آب بپردازد؛ ولی زمانی که فراوانی آب قابل شرب وجود داشته باشد، معمولاً بهای بسیار نازلی برای این کالای حیاتی در نظر گرفته می‌شود. در جایی که آب به عنوان یک نهاده برای تولید سایر کالاها و خدمات مثلا تولید محصولات کشاورزی یا صنعتی استفاده می‌شود، ارزش‌گذاری آن تابع شرایطی است که آب در آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع از ارزش‌گذاری معمولاً با تعرفه و قیمت صورت می‌گیرد.
کمیت، کیفیت و گستردگی جمعیت و فعالیت‌هایی که وابسته به آب هستند، در نحوه بهره‌برداری از این منبع مشترک اثرگذار است و معمولاً در قالب جنبه‌های اجتماعی و فرهنگی ارزش‌گذاری آب بروز می‌کند. همه این عوامل باعث می‌شود که ارزش آب در زمان و مکان، تغییرات قابل توجهی داشته باشد و بر پیچیدگی‌های ارزش گذاری این ماده حیاتی اضافه می‌کند. چالش‌ اصلی در ارزش‌گذاری آب، جامعیت در لحاظ کردن همه انواع ارزش‌های آبی و تغییرات زمانی و مکانی آن‌هاست که واحدهای یکسانی هم برای اندازه‌گیری ندارند.
جامع‌نگری در لحاظ کردن انواع مختلف ارزش آب در سیاست‌گذاری‌های کلان توسعه منطقه‌ای بخصوص در طرح‌های آمایش سرزمین، از اهمیت زیادی برخوردار است و می‌تواند زمینه ساز عدالت بین نسلی در دسترسی به آب برای حفظ سلامتی انسان‌ها و سایر موجودات زنده و پایداری خدمات اکوسیستمی باشد که انسان‌ها هم برای حیات و هم برای فعالیت‌های اقتصادی مختلف به آنها وابسته هستند.
  • خبرنگار:امیررضا آزاده
  • منتشر کننده:حمید ثریانی/ سردبیر