بخش آب و فاضلاب
1396/12/13 09:15:04
بارقه‌های امید برای آب کشور
اردوان نیکنام، معاون برنامه ریزی شرکت آب و فاضلاب استان فارس
در اولین اجلاس هم اندیشی متخصصین آب و محیط زیست کشور، وزیر نیرو نکات امیدبخشی را مطرح نمود؛ انتظار آغاز گفتمان ملی و درگیر شدن تمامی دغدغه مندان درخصوص آب و نیز پیشنهاد دهه همکاری ملی آب.
 این نشست که با شرکت اندیشمندان و تلاش برگزارکنندگان و البته با ابتکار و همراهی کامل وزیر انجام شد، به قول خود دکتر اردکانیان بدون تعریف مفهوم"نفع مشترک" در کشور برای بخش آب نمی‌تواند جهت گیری مناسبی پیدا کند.
برخی شرکت کنندگان هم عمدتاً با تکیه بر ضرورت‌های بازنگری در مسیرهای طی شده و نیز توجه دادن بیشتر به ابعاد مغفول مانده اجتماعی و اقتصادی موضوع آب، دیدگاه‌های انتقادی خود را مطرح نمودند.
این نشست برای انگیزه بخشی به خیل دغدغه مندان هنوز امیدوار برای بهبود وضعیت آب، موقعیت خوبی بود. باید دانست که جهت غلبه بر مشکلات موجود آب علاوه بر دانش و مدیریت، نیازمند امید و باورمندی به حل مسئله هستیم و این نشست، می‌تواند سرسلسله و آغازگر گفتمانی باشد که در آینده‌ای نزدیک و به فوریت، دیگر بازیگران مؤثر را نیز وارد این عرصه نماید، اقدامی که تاکنون نیز بسیار به تأخیر افتاده است. آقای وزیر نیرو که دراین اجلاس، حضوری تمام وقت داشتند در سخنان خود به ۱۴ گزاره مهم حوزه آب اشاره نمودند:
1- آب، مسئله واحدی است و می‌بایست بصورت یکپارچه به آن پرداخت (لزوم همکاری سازمانی و بین بخشی و بین رشته‌ای جهت حل مسئله آب) و از خُرد کردن آن به مسئله‌های کوچکتر و بخشی اجتناب نمود.
2- لزوم توجه به رویکرد هم بستی یا پیوندی (NEXUS) در موضوعات مرتبط با آب، خاک و انرژی، محیط زیست و پسماند.
3- لزوم توجه به مدیریت توأمان عرضه و تقاضا (ضرورت کاهش مصرف فعلی آب، دور شدن از بدمصرفی آب، و اجتناب از طراحی سازه‌های پرهزینه و پروژه‌های تأمین آب جدید که می‌بایست آخرین گزینه باشد).
4- ایجاد بانک اطلاعات پایه منابع آب
5- استفاده از ظرفیت شورای عالی آب (در راستای اجماع سازی و تعریف منافع مشترک و تقویت همکاری‌های بین سازمانی و بین بخشی)
6- لزوم مدیریت مصرف و تقاضا
7- افزایش مسئولیت پذیری وزارت نیرو و شرکت‌های تابعه.
8- لزوم شفاف سازی هر چه بیشتر
9- تقویت رویه‌های مستندسازی، تولید با کیفیت‌ترین داده‌ها، مطالعات و گزارشات فنی.
10- استفاده از دانش میان رشته‌ای مدیریت آب (اجتناب از اتکای صرف بر دانش مهندسی).
11- استقرار حکمرانی و مدیریت منابع آب بر اساس اصول نظری روشن، شفافیت، کاهش مناقشات منطقه‌ای، داده‌ها و آمار و اطلاعات درست و دقیق
12- تدوین گزارش ملی آب
13- اهمیت و بهاء دادن به مسئله آب و اختصاص یک دهه بعنوان "دهه همکاری ملی برای پایدارسازی منابع آب".
14- آسیب شناسی و بررسی تغییرات ساختاری وزارت نیرو در دهه‌های گذشته (بخصوص 40 سال گذشته) و طراحی و ایجاد ساختار مناسب برای تحقق مدیریت بهم پیوسته منابع آب بر اساس محدوده‌های حوزه‌های آبریز.
 
ضرورت گفتگو و هم اندیشی جدی‌تر و موثرتر درباره آب با تاکید برگفتگوی میان رشته‌ای و با درگیر نمودن همه صاحب نظران، اندیشمندان، فرهیختگان، خبرگان، نخبگان، مهندسین مشاور و همچنین مجریان و مسئولین وزارت نیرو (مشارکت جویی و مشارکت پذیری بیشتر بدنه وزارت نیرو)، تاکید بر لزوم امیدواری و تلاش و همکاری جدی دستگاه‌ها و اجتناب از فرافکنی، اتهام زنی و مقصر قلمداد نمودن یکدیگر، تشکیل کارگروه‌های تخصصی مناسب با حضور کارشناسان خبره دستگاه‌های دولتی ذیربط، مرکز پژوهشهای مجلس، مراکز علمی و پژوهشی، مهندسین مشاور، اتاق بازرگانی ایران، سمن‌ها، اتخادیه ها و تشکل‌های بهره برداران، رسانه‌ها برای هم اندیشی، همفکری و حل تعدادی از مسائل حاد و کمک فنی و تخصصی به وزارت نیرو از مهم‌ترین خواسته‌های وزیر نیرو بودند. علاوه بر این موضوعاتی از قبیل: چگونگی و الزامات استقرار مدیریت حوزه آبریزی در سطح کشور، ایجاد مرکز ملی اطلاعات آب، طراحی و تدوین گام‌های لازم جهت تعریف و راه اندازی "دهه همکاری ملی برای آب"، بررسی و پیشنهاد رشته‌های مورد نیاز بخش آب در تحصیلات تکمیلی، موضوعات مرتبط با "اقتصاد آب"، تدوین سند ملی آب، آمایش آب محور، طراحی دبیرخانه و کمیته فنی مورد نیاز "کارگروه ملی سازگاری با کم آبی"، آسیب شناسی و بررسی چرایی بعضی از نابسامانی‌ها و درس گرفتن از گذشته برای طراحی آینده.
نهایت این که برای دیدن برخی رنگ‌ها و برخی چیزها از نشستن و نگریستن کاری ساخته نیست، گاهی باید از آنجایی که نشسته‌ایم برخیزیم و جایگاهمان را تغییر دهیم. انتظار می‌رود که برگزاری این نشست امیدبخش، زمینه‌های ورود به عرصه‌های عملی جهت موضوع آب را تسهیل نماید.

  • خبرنگار: مهراب بهنام
  • منتشر کننده: امیر جعفری آزاد/ سردبیر