بخش آب و فاضلاب
1396/05/03 10:15:00
بررسی چالش‌های پروژه آبشیرین کن سیریک در گفت‌و‌گو با مدیرعامل آبفای هرمزگان؛
آغاز بهره‌برداری آزمایشی فاز اول آب‌شیرین کن سیریک/ وعده‌ای که سرانجام عملی شد
خشک‌سالی‌های مستمر هر سال توانایی برآورده کردن تقاضا برای آب را به چالش می‌کشد. در این میان، مقام‌های مسئول به دنبالِ یافتن راه‌هایی هستند تا به طور موثرتری با پدیده خشک سالی مقابله کنند. در این رابطه مسئولان آبفای هرمزگان نیز در طرح "شیرین‌سازی آب دریا" از طریق سرمایه گذاری بخش خصوصی به عنوان راهکاری مؤثر سه هدف مهم را پیگیری می‌کنند، اول؛ کاهش خسارت‌های وارده به منابع آب زیرزمینی و حفظ آن‌ها، دوم؛ تأمین آب شرب مورد نیاز شهرهای در آستانه بحران و سوم؛ ایجاد منابع آبی پایدار و سازگار با پدیده خشک
  
اشاره: خشک‌سالی مستمر هر سال توانایی برآورده کردن تقاضا برای آب را به چالش می‌کشد. در این میان، مقام‌های مسئول به دنبالِ یافتن راه‌هایی هستند تا به طور موثرتری با پدیده خشک سالی مقابله کنند. در این رابطه مسئولان آبفای هرمزگان نیز در طرح "شیرین‌سازی آب دریا" از طریق سرمایه گذاری بخش خصوصی به عنوان راهکاری مؤثر سه هدف مهم را پیگیری می‌کنند، اول؛ کاهش خسارت‌های وارده به منابع آب زیرزمینی و حفظ آن‌ها، دوم؛ تأمین آب شرب مورد نیاز شهرهای در آستانه بحران و سوم؛ ایجاد منابع آبی پایدار و سازگار با پدیده خشکسالی.
 آبفای هرمزگان با وجود کارنامه موفق در استفاده از تکنولوژی شیرین سازی آب دریا (در سطح کشور) در شهرهایی نظیر بندرلنگه و کنگ (به عنوان اولین تجربه در سال 85)، و شهرهای فین، درگهان و جزایر ابوموسی، تنب بزرگ، تنب کوچک، هنگام، لارک، هرمز و فارور، بنا به دلایلی که بیان خواهد شد، نسبت به تحقق وعده‌های خود در اتمام پروژه آب‌شیرین کن سیریک با اقبال چندانی روبرو نبوده است. در گفت و گو با مهندس "امین قصمی" مدیرعامل آبفای هرمزگان به بررسی و بیان چالش‌های پیش روی آب شیرین کن سیریک می‌پردازیم.
 
- وضعیت کنونی منابع آب شهر سیریک چگونه است و دلایل ورود بخش خصوصی در تأمین آب این شهر چه بوده؟
تأمین آب مورد نیاز شهر سیریک به میزان 12 لیتر بر ثانیه معادل هزار مترمکعب از چاه‌های راونگ میناب تأمین می‌شد که جزو تعهدات شرکت آب و فاضلاب روستایی استان است. درحالی که نیاز آبی این شهر دو هزار و 500 مترمکعب در شبانه روز بوده و با 1500 مترمکعب کمبود آب مواجه بود که توزیع آب به شهروندان بصورت نوبت بندی انجام می‌شد، به این صورت که شهر به چهار قسمت تقسیم و هر 24 ساعت یک قسمت از شهر آبگیری می‌شد. در نتیجه در این شرایط، استفاده از منابع جایگزین و ورود بخش خصوصی تنها راهکار مؤثر برای جبران کمبود آب محسوب می‌شد.
 
- در چه سالی بخش خصوصی برای احداث آب‌شیرین کن ورود کرد و چرا در ادامه کار موفق نبود؟
در سال 1387 اولین قرارداد تأمین آب به روش BOO در شهر سیریک با انتخاب سرمایه گذار اول شروع شد که بدلایل اعتباری نظیر؛ عدم امکان تأمین مالی به موقع، عدم دریافت تسهیلات بانکی امکان ادامه فعالیت توسط سرمایه گذار مذکور محقق نشد.
 همچنین مشکلات فنی پروژه از دیگر دلایل تأخیر در روند اجرای آن بود. به طوری که به علت مشکلات فنی در تأمین آب خام مورد نیاز از طریق حفر چاه‌های ساحلی، سرمایه گذار اقدام به ایجاد تاسیسات آبگیری در ساحل و با کد ارتفاعی پایین تر از سطح دریا نمود اما به دلیل بافت بسیار ریزشی ساحل، انجام حفاری و قالب گذاری سبب بروز تأخیر در تکمیل فرایند آبگیری شد. از طرفی افزایش زمان اجرای فرایند آبگیری و تغییر نوع آبگیری از حالث پمپاژ به حالت برداشت ثقلی آب و به تبع توقف پروژه و استهلاک تاسیسات دریایی کار شده سبب ایجاد برخی هزینه‌های مازاد برای سرمایه گذار شد که تأمین این هزینه‌ها، تأخیر مضاعفی را در شروع بهره برداری به همراه داشت.
 
- دلایل ناکامی سرمایه گذار دوم این پروژه چه بود؟
شرکت شفاب به عنوان سرمایه گذار جدید، در شهریور ماه 1391 با حمایت مالی بانک ایران زمین وارد مرحله اجرای این پروژه شد اما این بانک خیلی زود بدلیل همزمانی با تغییرات نرخ ارز از ادامه کار انصراف داد. ناگزیر شرکت شفاب جهت تأمین هزینه سرمایه گذاری با بانک‌های استانی (بانک صادرات و تجارت) وارد مذاکره شد اما علی رغم پیگیری‌های مستمر (در طول هشت ماه) به دلیل عدم همکاری بانک‌های استانی این گزینه اعتباری نیز محقق نگردید. گزینه نهایی تأمین اعتبار با معرفی به بانک صادرات در تهران پیگیری شد که این بانک نیز وثیقه‌های مدت دار و با ارزش بسیار بالایی را درخواست نمود که از توان سرمایه گذار خارج بود و در نهایت شرکت شفاب بدلیل عدم دریافت تسهیلات لازم در مدت زمان قرارداد علیرغم پیگیری و تلاش وافر و انجام یکسری فعالیت‌های اجرایی در محل پروژه از ادامه کار انصراف داد.
 
- پرونده اجرایی این آب شیرین از چه سالی به طور جدی به جریان افتاد؟ و دلایل انتخاب سرمایه گذار سوم چه بود؟
عملیات اجرایی پروژه آب‌شیرین کن شهر سیریک با ظرفیت کلی سه هزار 750 متر مکعب در شبانه روز طی توافقنامه ای با سرمایه گذاری شرکت طرح‌های صنعتی رادنیرو کرمان از سال 94 آغاز شد و امکان اخذ تسهیلات بانکی توسط این شرکت از دلایل انتخاب سرمایه گذار سوم و تحقق فاز اول این طرح بود.
 
- در حال حاضر پروژه آب‌شیرین کن سیریک در چه مرحله ای بوده و چه زمانی وارد مدار بهره برداری می‌شود؟
 شرکت مذکور نیز طی فرایندهایی اقدام به تکمیل مطالعات و خدمات مهندسی و تأمین لوازم و قطعات یدکی نمود و اقداماتی نظیر؛ طراحی واحدهای عملیاتی و پیش تصفیه، طراحی واحدهای فرایندی (دستگاه RO)، ساخت سوله محل نصب آب‌شیرین کن‌ها، مخازن ته نشینی، مخازن آب پاک، ساختمان تاسیسات برقی و ساختمان اداری، خرید لوله‌های انتقال دهنده آب خام و آب تغلیظ شده دفعی و انجام بخش‌هایی از آبگیر و ثبت سفارش خریدهای خارجی (شامل پمپ‌های فشار قوی، ممبرانها و ...) را انجام داد.
 
 در حال حاضر با نصب دستگاه RO در سایت آب‌شیرین کن، سرانجام فاز اول این پروژه به ظرفیت 1500 مترمکعب درشبانه روز از ابتدای خرداد ماه سال جاری به صورت آزمایشی وارد مدار شده است و بر اساس برنامه ریزی‌های انجام شده، تا پایان آبان ماه سال جاری، فاز دوم پروژه نیز وارد مدار تولید شده و کل نیاز آبی شهر سیریک و گروک تأمین می‌شود.
 
- با توجه به اینکه؛ آبفای هرمزگان به لحاظ جذب سرمایه گذاران بخش خصوصی جزو استان‌های پیشرو در سطح کشور بوده، تاکنون مجموع سرمایه گذاری جذب شده در اجرای پروژه‌های آبفا چه میزان است؟
 خوشبختانه با تلاش‌ها و نگاه ویژه دولت تدبیر و امید و ایجاد فضای امن برای سرمایه گذاران بخش خصوصی، از مجموع 108 میلیون متر مکعب آب تولیدی، سالانه حدود 15.3 میلیون متر مکعب آن از طریق سرمایه گذاری بخش خصوصی تأمین می‌شود که حجم سرمایه گذاری انجام شده و در حال اجرا در این بخش بالغ بر 11000 میلیارد ریال است.
 
  • خبرنگار: زهرا بیگلری
  • سردبیر: امیر جعفری آزاد