بخش آب و فاضلاب
1396/04/24 15:31:00
معاون خدمات مشترکین و درآمد آبفای هرمزگان؛
آب؛ دغدغه‌ای که همگانی نیست/ نباید از مدیریت اجتماعی منابع آبی غافل شد
مهندس «علی رضايي سردره» با تاکيد بر اينکه بايد « آب » دغدغه همگاني شود، معتقد است؛ علي رغم اهميت آب و دغدغه هاي آن، امروزه آب به عنوان يك كالاي كمياب ِ اقتصادي و يك ثروت طبيعي –ملي هنوز ارزش واقعي خود را در ديد مصرف كننده، پيدا نكرده است.
 
اشاره: بدیهی است که «آب» باید دغدغه همگانی شود تا بتوان منابع آبی را نجات داد. اما شاهد آنیم که حال و روز منابع آبی کشور و بویژه استان هرمزگان چندان خوش نبوده و نیست و سال‌هاست که با پدیده ای به نام «خشک سالی» دست و پنجه نرم می‌کند. این وضعیت ادامه خواهد داشت مگر اینکه صداهای ناشنیده، شنیده شود و مشارکت عمومی بیشتر و نظاره گرهای حوزه آب به مشارکت کننده‌ها تبدیل شوند. در این گفت و گو بنا داریم در خصوص دلایل تغییر نگرش به آب، چالش‌های ناشی از فاصله معنادار آب‌بها با قیمت تمام‌شده آن و تأثیر سیاست قیمت گذاری درست آب (اصلاح تعرفه‌ها) بر میزان مصرف و صیانت از منابع آبی، پای صحبت مهندس «علی رضایی سردره» معاون امور مشترکین و درآمد آبفای هرمزگان بنشینیم.
 
جای خالی نگرش صیانتی در منابع آبی محدود
مهندس «علی رضایی سردره» با تاکید بر اینکه باید «آب» دغدغه همگانی شود، معتقد است؛ به‌رغم اهمیت آب و دغدغه‌های آن، امروزه آب به عنوان یک کالای کمیاب اقتصادی و یک ثروت طبیعی –ملی هنوز ارزش واقعی خود را در دید مصرف کننده، پیدا نکرده است، چرا که با وجود پرداخت هزینه‌های گزاف برای تأمین، تصفیه، انتقال و توزیع آب شرب مورد نیاز، بابت مصرف آن آب بهای ناچیزی پرداخت می‌شود، حس مشارکت در مصرف بهینه آن محقق نشده است و همچنان شاهد جای خالی نگرش صیانتی در منابع آبی محدود هستیم.
وی درباره دلایل تغییر نگرش به آب می‌گوید: اقتصاد آب به چگونگی تولید و توزیع و مصرف آب وابسته است. وقتی آب به عنوان یک کالا جنبه اقتصادی به خود می‌گیرد که به لحاظ منابع، کمیاب، به راحتی و بدون هزینه در دسترس قرار نگرفته باشد و تولید و توزیع آن نیز با ارزش افزوده همراه باشد. وی می‌گوید: در کشور ما بدلیل بحران کم آبی و کمبود شدید منابع آب و استفاده بی رویه از منابع سطحی و سفره‌های زیرزمینی، جنبه اقتصادی آب بیشتر خود را نمایان می‌سازد.
 
ضرورت واقعی سازی نرخ آب بهاء
به گفته وی؛ ماده ای که لقب کالا به خود می‌گیرد لزوماً خرید، فروش، رقابت و انحصار در تولید، توزیع، مصرف را دارد و آب نیز دارای قیمت تمام شده، قیمت فروش و متأثر از میزان عرضه و تقاضا و کشش است. در نتیجه یکی از راهکارهای اصلی در مدیریت مصرف، واقعی سازی نرخ آب بها است.
رضایی اضافه می‌کند؛ متوسط نرخ فروش آب در بخش خانگی 4070 ریال و قیمت تمام شده در نقطه سربه سر 13310 ریال است، بنابراین تنها 31 درصد از قیمت واقعی آب توسط مشترکین بخش خانگی پرداخت می‌شود.
معاون امور مشترکین آبفای هرمزگان در خصوص چالش‌های ناشی از فاصله معنا دار آب بها با قیمت تمام شده آن، می‌گوید: واقعی نبودن قیمت آب و عدم تمایل مصرف کنندگان به استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف به دلیل عدم توجیه اقتصادی سرمایه گذاری در خرید اینگونه لوازم، موجب ناکارآمد شدن این راهکار در جهت مدیریت مصرف وکنترل بحران آب شده است.
وی معتقد است؛ در حال حاضر راهکار استفاده از ابزارهای فرهنگی و آموزشی علی رغم اهمیت آن، با توجه به قیمت بسیار پایین آب و تأثیر ناچیز آن در سبد هزینه خانوار، دامنه اثر گذاری بسیار محدودی داشته و نقش مهمی در مدیریت مصرف و کنترل بحران آب ایفا نمی‌کند.
 
اقبالِ سیاست قیمت گذاری صحیح آب در مدیریت مصرف
این مقام مسئول به تأثیر سیاست قیمت گذاری درست آب (اصلاح تعرفه‌ها) از نظر مالی و اقتصادی بر میزان مصرف، کارایی آب و صیانت از منابع آبی اشاره می‌کند و می‌گوید: اصلاح تعرفه‌ها یکی از مهم‌ترین ابزارها در کنترل میزان مصرف و کاهش مصارف غیرضروری خانوارهاست. وی بر این باور است؛ تأثیرگذاری بهای آب در سبد خانوار موجب کنترل مصرف و پرهیز از مصارف غیرضروری و مدیریت صحیح مصرف آب در خانوار خواهد شد. البته نبایستی از مدیریت اجتماعی منابع آبی غافل شد چرا که در بلند مدت به مراتب موثرتر بوده و نهادینه شدن فرهنگ صرفه جویی را سبب می‌شود. اما در حال حاضر اینگونه به نظر می‌رسد که سیاست قیمت گذاری صحیح از سایر روش‌های مدیریت مصرف مانند ابزارهای فنی، فرهنگی و قانونی اثرگذارتر بوده درحالیکه تاکنون ابزارهای فرهنگی-آموزشی با اقبال چندانی مواجه نبوده‌اند.
 
چالش‌های ناشی از عدم پرداخت مطالبات در شرکت‌های آبفا
رضایی در ادامه با اشاره به چالش‌های ناشی از عدم پرداخت مطالبات شرکت‌های آبفا، می گوبد: این مسئله سبب شده تا این شرکت‌ها به طور جدی با کاهش شدید نقدینگی باتوجه به لزوم پرداخت مالیات بر ارزش افزوده کل فروش، پرداخت سهم آبفاروستایی و سهم سازمان هدفمندی مواجه شوند. همچنین عدم امکان پرداخت صورت وضعیت پیمانکاران و تأمین کنتور جهت تعویض کنتورهای خراب از دیگر مشکلات ایجاد شده در نتیجه عدم دریافت مطالبات بوده است.
معاون امور مشترکین آبفای هرمزگان تاکید دارد؛ عدم پرداخت مطالبات کلان شرکت‌های آب و فاضلاب خود به نوعی بی توجهی به آب و دغدغه‌های آن بوده و موید این مهم است که؛ برای تحقق درک ارزش واقعی «آب» و ضرورت حفظ و صیانت از منابع آبی مان، مسیری ناپیموده در پیش رو داریم و باید تا شنیده شدن صدای کم آبی، تحقق مشارکت عمومی و تبدیل نظاره گرهای حوزه آب به مشارکت کننده‌ها، صبور بود و همچنان بر طبل کم آبی و بحران در پیش رو کوبید!
  • خبرنگار: زهرا بیگلری
  • سردبیر: امیر جعفری آزاد