بخش آب
1396/03/09 11:33:00
صنعت آب و فاضلاب و اشتغال
"مسعود خشایی " معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور
 
تأمین اشتغال و ارتقای بهره‌وری عامل‌های تولید به ویژه عامل سرمایه انسانی به عنوان یکی از اهداف راهبردی توسعهٔ پایدار کشورها در نظر گرفته می‌شود. بر این اساس توجه بخش‌ها و سازمان‌های مختلف کشور به مساله اشتغال‌زایی به عنوان یک مسئولیت اجتماعی و نیز هدفی استراتژیک در کنار سایر اهداف، موضوعی مهم و اساسی است.
اشتغال و بیکاری از جمله موضوعات مهم اقتصادی هر کشوری است، به گونه ای که افزایش اشتغال و کاهش بیکاری به عنوان یکی از شاخص‌های توسعه یافتگی جوامع تلقی می‌شود. بسیاری از محققان بر این باورند که علاوه بر جنبه‌های اقتصادی بیکاری باید مجموعه ای از عوامل و مفاهیم اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و جغرافیایی نیز مورد نظر قرار گیرد.
در جهان بینی اسلامی، برای شکوفایی استعدادهای فطری و درونی، نیاز به کار و تلاش می‌باشد. در واقع شخصیت انسانی بسته به کار و تلاش و فعالیت اوست؛ بطوریکه فرد با کار و تلاش می‌تواند در تعالی بخشی زندگی اجتماعی خود، نقش مؤثر و سازنده ای را ایفا می‌کند..
فرایند پذیرش فرد در جامعه نیز معمولاً بر محور شغل او می‌باشد. بعلاوه جایگاه و منزلت فرد در جامعه مستقیماً در رابطه با نقش شغلی اوست. میزان اعتماد به نفس فرد در بسیاری از موارد در رابطه با میزان موفقیت او در شغل دیده می‌شود.
تجربیات متعدد کشورهای مختلف نشان داده که غالباً بین وضعیت عرضه تقاضای نیروی کار، یک ناهماهنگی و عدم تعادل وجود دارد که این ناهماهنگی در کشور ما به ویژه در بین فارغ التحصیلان دانشگاهی نمود عینی تری دارد. به طور کلی با توجه به نقشی که نیروی متخصص و تحصیل کرده می‌توانند در روند توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی کشور داشته باشند و نیز با توجه به اینکه سالانه میلیاردها ریال صرف هزینه‌های آموزشی آنان می‌شود، لذا چنانچه نتوان از نیروی متخصص و تحصیل کرده در مشاغل مرتبط با رشته‌های تحصیلی‌شان استفاده کرد، از طرفی باعث هدر رفتن این هزینه‌ها شده و از طرف دیگر موجبات ظهور و بروز بیکاری اصطکاکی در جامعه را فراهم نموده که می‌توان ساختارهای اقتصادی جامعه را دچار تزلزل نماید.
 
*صنعت آب و فاضلاب، صنعتی گسترده و فراگیر
گستره فعالیت شرکت‌های آب و فاضلاب که با در برگیری حدوداً کل جمعیت کشور همراه است در کنار نیاز تقریبی تمام صنایع و خدمات و فعالیت‌های جامعه به خدمات این بخش باعث شده تا سازماندهی آن برای ایفای نقش‌های اعطایی و ارائه بهینه خدمات مورد نیاز عامه مردم و صنایع و مشاغل مختلف اهمیت دو چندان بیابد. شاید کمتر سازمان تولیدی و یا خدماتی را بتوان یافت که مشتریانی در تمام نقاط کشور و از تمام گروه‌های جامعه داشته باشد.
نیاز عموم جامعه به خدمات این بخش باعث شده تا واحدهایی در سراسر کشور عهده دار اداره فعالیت‌های مربوط به آن گردند. در حال حاضر در هر استان یک شرکت آب و فاضلاب شهری که مسئولیت ارائه خدمات در محدوده شهرها را دارد و یک شرکت آب و فاضلاب روستایی که در محدوده روستاها به خدمات دهی می‌پردازد فعالیت می‌کنند.
در مجموعه وزارت نیرو، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور به عنوان شرکت مادر تخصصی عهده دار اداره امور شرکت‌های آب و فاضلاب شهری و روستایی در سراسر کشور است.
 
*شرکت‌های آب و فاضلاب و ایجاد فرصت‌های اشتغال برابر
صنعت آب و فاضلاب به علت گستردگی، توانایی ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار بسیاری را دارا می‌باشد. بخشی از این فرصت‌ها مستقیماً در خود شرکت‌های آب و فاضلاب است. همین موضوع باعث شد تا با توجه به بازنشستگی تعداد زیادی از نیروهای این شرکت‌ها، توسعه خدمات به شهرها و روستاهای بیشتر و نیز توسعه طرح‌های آب و فاضلاب، موقعیت‌های شغلی زیادی در شرکت‌های آب و فاضلاب بوجود آید.
بر این اساس طی سال‌های 93 و 94 با برگزاری آزمون‌های استخدامی سراسری در مجموع تعداد 620 نفر در شرکت‌های آب و فاضلاب روستایی استان‌های مختلف و تعداد 480 نفر در شرکت‌های آب و فاضلاب شهری با رعایت کلیه اصول عدالت استخدامی و در یک رقابت علمی و مهارتی فشرده بکارگیری شدند.
همچنین طی آزمون استخدامی مورخ 22 اردیبهشت سال 96 حدود 500 نفر دیگر در شرکت‌های آب و فاضلاب شهری از طریق آزمون سراسری سازمان سنجش آموزش کشور استخدام خواهند شد.
علاوه بر این‌ها در یک برنامه جذب نخبگان دانشگاهی، بیش از 260 نفر از رتبه‌های ممتاز کارشناسی ارشد ده دانشگاه برتر کشور، جذب شرکت‌های آب و فاضلاب شهری خواهند شد.
بر این اساس می‌توان عملکرد دولت یازدهم در ایجاد فرصت‌های شغلی برابر و استخدام نیرو در شرکت‌های آب و فاضلاب شهری و روستایی را در مجموع حدود 1860 نفر عنوان کرد.
 
*فرصت‌های شغلی ایجاد شده از محل سرمایه گذاری‌ها در طرح‌ها و پروژه‌های توسعه ای
علاوه بر اشتغال مستقیمی که در شرکت‌های آب و فاضلاب شهری و روستایی ایجاد شده، فرصت‌های اشتغال بسیار زیادی نیز به‌واسطه سرمایه گذاری‌های انجام شده از طریق پیمانکاران، مشاوران و تولید کنندگان حوزه صنعت آب و فاضلاب ایجاد شده است. طی سال‌های اخیر سرمایه گذاری‌های گسترده در صنعت آب و فاضلاب بویژه در آبرسانی روستایی، طرح‌های فاضلاب و توسعه آبرسانی شهری و ایجاد تاسیسات آب شیرین کن، زمینه اشتغال زیادی را برای کشور ایجاد کرده است.
آمار زیر برخی از این فرصت‌ها را بر اساس منابع اعتباری نشان می‌دهد: (بر حسب منابع اعتباری و فرصت‌های شغلی ایجاد شده)
 
59  هزار نفر از محل منابع صندوق توسعه ملی
30  هزار نفر از محل منابع بانک توسعه اسلامی
35  هزار نفر از محل قراردادهای بیع متقابل و سرمایه‌گذاری‌های BOO و BOT
52  هزار نفر از محل منابع طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای
یک هزار نفر از محل منابع بانک اکو
 مجموع: 177 هزار نفر
صنعت آب و فاضلاب در مجموع با حدود 180 هزار فرصت شغلی ایجاد شده علاوه بر آنکه سهم مناسبی را در توسعه اشتغال کشور داشته است، این قابلیت را دارد تا با توجه به نیاز کشور و ضرورت توسعه خدمات در بخش‌های مختلف و پایدار نمودن خدمات، فرصت‌های شغلی بیشتری را ایجاد کند.
  • خبرنگار: علی اکبر ذاکری
  • سردبیر: امیر جعفری آزاد