بخش برق
1393/08/02 02:09:00
مدیرعامل سازمان توسعه برق ایران:
راهبرد دولت توسعه نیروگاه‌ها توسط بخش خصوصی است
براساس برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، برای سال آینده 3654 مگاوات نیروگاه حرارتی باید وارد مدار شود که 1620 مگاوات نیروگاه‌های خصوصی نیمه‌فعال و 1064 مگاوات نیروگاه‌های دولتی در حال ساخت داریم.
توسعه از هر نگاهی نیازمند زیرساخت‌هایی است و بدون توجه به تکمیل زیرساخت‌ها، توسعه محقق نمی‌شود. در جهانی که انرژی از ابزارهای مهم توسعه است، تکمیل زیرساخت‌های آن نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. برق یکی از محورهای توسعه‌های صنعتی، اقتصادی، اجتماعی و رفاهی محسوب می‌شود و کشور ما به‌عنوان یک کشور در حال توسعه از این حیث مستثنی نیست. با توجه به نیاز روزافزون کشور به برق، احداث واحدهای حرارتی در مقیاس‌های بزرگ جزء جداناشدنی صنعت برق است. به همین منظور، به سراغ مهندس "مجید صالحی" مدیرعامل سازمان توسعه برق ایران رفتیم تا از برنامه‌های این سازمان جهت احداث نیروگاه‌ها آگاه شویم.

• تا پیش از پیک تابستان 93، چه میزان نیروگاه وارد مدار شده است؟
از شهریورماه سال گذشته تا پیش از پیک تابستان، 12 واحد جدید نیروگاهی در مدار بهره‌برداری قرار گرفته است. واحدهای شماره یک و دو نیروگاه پره‌سر به ظرفیت 320 مگاوات و واحد شماره یک نیروگاه‌های ایرانشهر، شیرکوه و آبادان به ظرفیت 482 مگاوات تا پایان سال 92 وارد مدار شد و تا پایان سال‌جاری نیز یک‌هزار و 20 مگاوات دیگر به ظرفیت تولید برق کشور افزوده خواهد شد. همچنین از ابتدای سال‌جاری تا پیش از پیک تابستان، 1132 مگاوات نیروگاه حرارتی وارد مدار شده است که می‌توان به واحد شماره دو نیروگاه ایرانشهر (فروردین‌ماه)، واحد شماره دو نیروگاه آبادان (اردیبهشت‌ماه)، واحد شماره پنج و شش نیروگاه خرمشهر و واحد شماره یک نیروگاه گنو بندرعباس (خردادماه) و واحد شماره دو نیروگاه گنو و واحد شماره یک نیروگاه چادرملو (تیرماه) اشاره کرد. از شهریورماه سال گذشته تا پیش از پیک تابستان امسال شش واحد نیروگاهی به ظرفیت 966 مگاوات با سرمایه بخش خصوصی ساخته شده است. کارفرما و پیمان‌کاران به‌صورت شبانه‌روزی و حتی در ایام عید نوروز سر کار خود حاضر بوده‌اند. خود من به همراه مهندس "همایون حائری" مدیرعامل شرکت توانیر در ایام نوروز به چهار تا پنج طرح سر زدیم و از نزدیک شاهد اجرای طرح‌ها بودیم.
یکی از طرح‌های مهم، احداث و تکمیل شبکه برق برای استفاده از انرژی تولیدی نیروگاه پره‌سر بود که با تلاش بسیار و مشکلات فراوان ازجمله بارندگی‌های شدید، وجود زمین‌های کشاورزی و محدودیت زمانی جهت حضور در این زمین‌ها و وجود معارضان زیاد وارد مدار شد.

• کدام نیروگاه‌ها تا پایان امسال وارد مدار می‌شوند؟
هشت واحد نیروگاهی به ظرفیت 1020 مگاوات تا پایان سال 93 وارد مدار می‌شود که دو نیروگاه کوچک گازی هر کدام به ظرفیت 25 مگاوات در اسلام‌آباد، واحد شماره یک نیروگاه گناوه به ظرفیت 160 مگاوات، واحد شماره دو نیروگاه چادرملو به ظرفیت 160 مگاوات، واحدهای شماره یک و دو نیروگاه کهنوج هرکدام به ظرفیت 162 مگاوات و واحدهای سه و چهار نیروگاه هرمزگان نیز هرکدام به ظرفیت 162 مگاوات جزو نیروگاه‌هایی هستند که امسال به بهره‌برداری می‌رسند.

• سهم بخش خصوصی در ساخت نیروگاه‌های جدید چقدر است؟
هدف اصلی دولت و صنعت برق توسعه نیروگاه‌ها به‌وسیله بخش خصوصی است و در همین راستا بیش از 30 مجوز ساخت نیروگاه توسط بخش خصوصی در نقاط مختلف کشور صادر شده است و با مصوبه‌های شورای اقتصاد، امکان خرید انرژی از نیروگاه‌های بخش خصوصی فراهم‌تر شده است اما متاسفانه بحش خصوصی با دو مشکل طولانی بودن فرآیند دریافت مجوز‌های لازم در ابتدای آغاز به‌کار و مهم‌تر از آن استفاده از منابع صندوق توسعه ملی مواجه است که بانک‌های عامل مشخص شده است و باید فرآیند تخصیص تسهیلات از این صندوق تسریع شود. هرچقدر زمان پرداخت تسهیلات به تعویق بیفتد، به‌طور طبیعی نیروگاه‌ها دیرتر وارد مدار می‌شوند.

• برای ساخت و توسعه نیروگاه‌ها چه شرایطی لازم است؟
دو عامل زمان و منابع در ساخت نیروگاه‌ها بسیار اهمیت دارد؛ هرچه دیرتر LC باز شده و تسهیلات دیرتر پرداخت شود، نیروگاه‌ها دیرتر وارد مدار می‌شوند. رکورد ساخت نیروگاه‌های گازی توسط مپنا 14 ماه است که به‌طور معمول واحد دوم یک نیروگاه چهار ماه بعد وارد مدار می‌شود و سپس باید بخش بخار آن اجرا شود. ساخت یک نیروگاه سیکل ترکیبی به 220 میلیون یورو تسهیلات نیاز دارد که صندوق توسعه ملی جهت پرداخت تسهیلات به تعدادی از نیروگاه‌ها اعلام آمادگی کرده است و این فرآیند باید تسریع شود. من به‌عنوان یک مسئول احساس می‌کنم که در این بخش رکود داریم و با هماهنگی دستگاه‌های دولتی باید این موضوع بین وزارت نیرو، بانک مرکزی و بانک‌های عامل حل شود تا فرآیند تخصیص تسهیلات شتاب بگیرد.

• آیا درصورت عدم سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، دولت در بخش احداث نیروگاه سرمایه‌گذاری می‌کند؟
توسعه نیروگاه‌های بزرگ بخار به‌عنوان تامین‌کننده بار پایه کشور در دستورکار سازمان توسعه برق ایران است که در همین راستا یک قرارداد پنج‌هزار و 50 مگاواتی با گروه مپنا جهت انتقال دانش فنی و ساخت توربین‌ها و ژنراتورهای 325 و حتی 600 مگاواتی منعقد شده است که پیشرفت این طرح‌ها بستگی به تخصیص و تامین اعتبار دارد.

• میزان اعتبار سازمان توسعه برق چقدر است؟
امسال هشت‌هزار میلیارد تومان اعتبار درنظر گرفته شده است اما باید دید منابع این اعتبار از کجا تامین می‌شود؛ برای مثال، از این هشت‌هزار میلیارد تومان، سه‌هزار میلیارد تومان از فروش اوراق مشارکت، یک‌هزار میلیارد تومان از طریق تسهیلات بانکی و دوهزار میلیارد تومان از منابع داخلی توانیر تامین می‌شود و این درحالی است که خود توانیر کمبود اعتبار دارد و بودجه آن فقط جواب‌گوی هزینه‌های جاری است. بنابراین منابعی که در اختیار سازمان توسعه برق قرار می‌گیرد، بسیار محدود است. از طرفی به‌دلیل عدم پرداخت بدهی‌های بانکی، بانک‌ها تمایلی به همکاری با ما ندارند. سازمان توسعه برق 9 هزار میلیارد تومان بدهی به بخش بانکی کشور دارد که بخشی از آن به بانک مرکزی، بخشی در قالب انتشار اوراق مشارکت به بانک‌های سپه و صادرات و در بخش اعتبار اسنادی مربوط به بانک‌های تجارت و صادرات است.
این بدهی‌ها در فعالیت‌های ما تاثیر نامطلوب دارد به‌طوری که سال‌های 91 و 92 هیچ‌گونه اوراق مشارکتی در این بخش فروخته نشد و امسال نیز امیدی به فروش اوراق مشارکت نیست. بنابراین منابع ما برای اجرای طرح‌های نیروگاهی بسیار محدود است.
برای طرح 5050 مگاوات نیروگاه بخار بزرگ به 1600 میلیون یورو اعتبار ارزی نیاز است که هم‌اکنون در سه نیروگاه رامین، شازند اراک و نیروگاه طبس عملیات ساختمانی آغاز شده است و مپنا نیز به‌صورت هم‌زمان به‌دنبال انتقال دانش فنی ساخت توربین‌های بخار با ظرفیت بالا است اما روند اجرا به‌دلیل کمبود منابع ارزی و منابع ریالی کند است و درصورت عدم تسریع در پرداخت تسهیلات، ورود این نیروگاه‌ها به مدار که به‌عنوان تامین‌کننده بار پایه اهمیت زیادی برای شبکه دارند، با تاخیر روبه‌رو می‌شود.

• چه برنامه‌ای برای سال 94 دارید؟
براساس برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، برای سال آینده 3654 مگاوات نیروگاه حرارتی باید وارد مدار شود که 1620 مگاوات نیروگاه‌های خصوصی نیمه‌فعال و 1064 مگاوات نیروگاه‌های دولتی در حال ساخت داریم. 970 مگاوات شامل واحدهای سه و چهار نیروگاه گنو، واحدهای یک و دو کهنوج، واحد دو چادرملو و بخش بخار نیروگاه گناوه طبق برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده وارد مدار می‌شود. اگر مسایل مالی مربوط به صندوق توسعه ملی در نیروگاه‌های خصوصی مرتفع شود و منابع لازم در اختیار آنها قرار گیرد، این طرح‌ها فعال شده و در زمان تعیین‌شده به بهره‌برداری می‌رسند.

• صحبت پایانی ...
با توجه به هدف‌گذاری دولت برای رونق اقتصادی، مسایل پیرامون انرژی و به‌ویژه برق از مسایل زیربنایی است که اگر اعتبار لازم در بخش برق تخصیص نیابد، به‌طور قطع طرف دیگر توسعه به مشکل برمی‌خورد که لازم است هرچه سریع‌تر اعتبار لازم تخصیص و موانع موجود برطرف شود.
  • خبرنگار: امیر منصوری
  • سردبیر: fallah