بخش آب
1396/07/30 14:37:00
به بهانه پيشنهاد وزير جديد نيرو به مجلس؛
اردکانيان و تغيير پارادايم در سياست‌هاي 4 سال آتي وزارت نيرو

عبدالصمد محمودي

به‌دنبال اعلام وصول نامه و برنامه پيشنهادي وزير نيرو براي گرفتن رأي اعتماد از مجلس شوراي اسلامي، عملاً زمان استماع و بررسي نظرات و برنامه هاي وزير پيشنهادي در کميسيون هاي تخصصي و فراکسيون هاي مجلس به مدت 10 روز کليد خورد. توجه به برنامه وزير پيشنهادي نيرو نکات قابل توجهي را در بخش هاي مختلف پيش رو مي گذارد که البته موضوع اين يادداشت کوتاه بررسي يکي از آنهاست.
يکي از نکات قابل توجهي که در اين برنامه به چشم مي خورد توجه همزمان به بخش هاي غذا، خاک و محيط زيست در کنار مسائل آب و انرژي است. به عبارت ديگر به نظر مي‌رسد در برنامه وزير پيشنهادي نيرو، همبستگي و توجه به مديريت به هم پيوسته در 5 مولفه آب، خاک، محيط زيست، انرژي و غذا به عنوان مفروض اصلي و نظري اين برنامه در نظر گرفته شده است. برنامه اي که هدف نهايي آن، تأمين پايداري منابع، محيط زيست و در عين حال امنيت غذايي شهروندان اين کشور است، توسعه يکي بدون در نظر گرفتن ديگري را چيزي جز هدر رفت منابع و شکل گيري يک شکل کاريکاتوريزه و نامتوازن از توسعه و پايداري منابع در کشور نمي‌داند. بنابراين، انتظار مي رود اجراي سياست هاي آب و انرژي در 4 سال آتي همگام و پيوسته با سياست‌هاي موردنظر در بخش خاک، پايداري محيط زيست و در عين حال تأمين امنيت غذايي در کشور باشد، نه غير از آن.
قابل ذکر است در اين برنامه پيشنهادي به 6 عامل به عنوان ملزومات موفقيت در مديريت منابع آب و انرژي جهت گذار از وضعيت فعلي به سمت پايداري منابع اشاره شده است، که مورد اول آن مي تواند بسيار حايز اهميت باشد؛
1. بازنگری انتقادی در گذشته سیاست منابع آب و انرژی (بالاخص سیاست توسعه با اتکا بر سازه‌ها و استفاده متناسب از روش‌های سازه‌ای و غیر سازه‌ای)، نهراسیدن از بیان کاستی‌ها (توأم با موفقیت‌ها) و ارتقای شفافیت در بررسی سیاست‌ها، تصمیمات و عملکردها:
2. تقویت سطح کمی و کیفی دانش مورد استفاده برای مدیریت منابع آب و انرژی، و تنوع‌بخشی به دانش‌هایی که در این عرصه به‌کار گرفته می‌شوند.
3. افزایش مشارکت ذینفعان در فرایندهای تصمیم‌گیری و گسترده‌تر کردن دایره نخبگان و سازمان‌های مورد مشورت و دخیل در تصمیمات وزارت نیرو.
4. تعامل نزدیک با نیروهای سیاسی و اجتماعی به‌منظور کاستن عواملی که سبب انحراف در تصمیم‌های کارشناسی می‌شوند.
5. تعامل گسترده با جامعه به منظور نهادینه کردن ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی و فرهنگی متناسب با شرایط خاص آب و انرژی کشور، اصلاح الگوهای مصرف، و جلب حمایت اجتماعی فراگیر برای اعمال اصلاحات در هر دو بخش آب و انرژی.
6. اجماع‌سازی در بالاترین سطوح سیاسی نسبت به ابعاد مختلف مخاطرات ناشی از وضعیت فعلی آب و انرژی، ضرورت اتخاذ راهبردهای پایدارساز، و ایجاد پذیرش اجتماعی و سیاسی برای به‌کارگیری این راهبردها.
گرچه هر کدام از اين 6 عامل مي تواند موضوع ايجاد بحث مفصلي باشد، اما مورد اول از اين نظر حايز اهميت است که به نوعي بيانگر نوع نگاه وزير براي مديريت 4 سال آتي جهت حفظ و پايداري دو منبع حياتي کشور يعني آب و انرژي باشد.
به طور کلي در اين مورد، به نظر مي رسد وزير پيشنهادي به طور تلويحي ضمن اعتراف به وجود برخي نواقص در مديريت منابع آب و انرژي کشور بويژه مديريت هاي سازه اي در سال‌هاي گذشته، معتقد به گذار از  اين دوران يا حداقل هم بسته بودن شيوه مديريت سازه‌اي و غيرسازه‌اي با يکديگر است. شيوه اي که نبايد باعث چربيدن زور يکي بر ديگري در تصميمات اجرايي اين وزارتخانه شود.
شايد بتوان اين امر را يک گام مثبت و رو به جلو و شايد آشکار کننده بارقه هاي ظهور گفتماني جديد در برنامه پيشنهادي وزير جديد نيرو براي 4 سال آتي دانست، دوره اي که شايد بتوان از آن به عنوان «دوره پارادايم شيفت سياستگذاري» وزارت نيرو نيز از آن اسم برد. 
  • خبرنگار: عبدالصمد محمودی
  • سردبیر: امیر جعفری آزاد